Karina Erkek İsmi mi? Kısa Yanıt: Hayır — Ama Tartışma Tam Da Burada Başlıyor “Karina erkek ismi mi?” sorusu kulağa basit geliyor. Benim cevabım net: Karina, dünyadaki yaygın kullanıma göre ezici biçimde kadın ismidir. Fakat mesele, bir kelimeyi sözlüğe bakıp kapatmak kadar düz değil. İsimler sadece harflerden ibaret değildir; kültür, güç, norm ve hafıza taşırlar. O yüzden tartışmayı açıyorum: Bir ismi “erkek” ya da “kadın” yapan kim? Dil mi, devlet mi, topluluk mu, yoksa ismi taşıyan kişinin kendisi mi? Etimolojiye Takılalım: “Karina” Nereden Geliyor? Latince carina “gemi omurgası” demektir; ayrıca Avrupa dillerinde Carina/Karina formu, Katarina/Katherine adlarının varyantı ya da kısaltması…
10 YorumKategori: Makaleler
“Kargalar sadık mı?” — Park bankında başlayan bir merakın izinde Bir sonbahar sabahı, parktaki bankta kahvemi yudumlarken iki karganın sessizce yan yana durduğunu fark ettim. Biri yere inip ceviz bırakıyor, diğeri nöbet tutar gibi etrafı kolluyor. Az sonra ikisi de aynı dala geri dönüyor; kısa bir gagaya dokunma, tüy düzeltme ritüeli… O an, “Kargalar gerçekten sadık mı?” sorusu bende bir sahneye dönüştü. Bu yazıda, sahadan öykülerle ve veriye dayalı bulgularla kargaların “sadakat” denen o karmaşık bağını konuşacağız. Kargalarda sadakat neye benzer? Kargalar, kuzgunlar ve alakargalarla aynı aileden “korvidler”. Çoğu karga türünde uzun süreli çift bağları görülür; yani dişi ve erkek,…
12 YorumToplumsal Yapıların Dişlileri Arasında: MG Araba Hangi Şanzımanı Kullanıyor? Toplumsal ilişkileri, kimlikleri ve gündelik yaşam pratiklerini inceleyen biri olarak, bazen bir otomobilin teknik detayına bakarken bile toplumun derin yapısını görmemek imkânsızdır. “MG araba hangi şanzımanı kullanıyor?” gibi basit bir soru, aslında modern yaşamın sembolik düzenini anlamak için güçlü bir başlangıç noktası olabilir. Çünkü bir aracın şanzımanı yalnızca dişlilerden ibaret değildir; o dişliler, tıpkı toplumun kendisi gibi, birbiriyle uyum içinde çalışan ve belirli rollere sahip bir sistemin parçalarıdır. Şanzıman: Mekanik Bir Yapının Sosyolojik Metaforu MG markası, İngiliz kökenli bir geçmişe sahip olup günümüzde Çinli SAIC Motor tarafından üretilen modern otomobillerde genellikle…
8 YorumMezar Höyük Nedir? İnsan Psikolojisi Üzerinden Bir İnceleme Bir psikolog olarak, her insanın bilinçaltında ve dış dünyada bir dizi iz bırakan, izlerini takip ederek anlaşılabilecek bir evrimsel geçmişi olduğu fikrini her zaman merak etmişimdir. Geçmişin izlerini ve insan davranışlarını anlamak, yalnızca tarihi bir süreç değil, aynı zamanda insanın kendini keşfetmesinin de bir yolu olabilir. Bu yazıda, “mezar höyük” kavramını, sadece bir arkeolojik terim olarak değil, insanların ölüm ve yaşam arasındaki sınırları nasıl algıladıklarını psikolojik bir bakış açısıyla ele alacağız. Mezar Höyük: Tanımı ve Psikolojik Yansıması Mezar höyük, yerleşik hayata geçen eski toplumların, ölülerini toprağın altına gömmek yerine, toprak üstünde büyük…
6 YorumKarali Ailesi Kimdir? Bir Ailenin Hikâyesi Üzerinden Toplumsal Cinsiyet ve Adalet Üzerine Düşünmek Bir Bardak Çayın Ötesinde: Toplumsal Dönüşümün Hikâyesi Toplumsal değişim bazen büyük devrimlerle, bazen de küçük adımlarla başlar. Bir aile kurar, bir iş kurar, bir fikir geliştirir ve farkında olmadan bir ülkenin sosyal dokusuna katkı sunarsınız. Karali Ailesi’nin hikâyesi tam da böyle bir hikâyedir. Sadece bir çay markası kurmakla kalmamış, Türkiye’nin tarım ekonomisine, istihdamına ve toplumsal değerlerine dokunan bir miras inşa etmişlerdir. Ancak bu yazıda, sadece “kimdir” sorusuna yanıt aramakla kalmayacağız; bu ailenin öyküsünü toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden yeniden okuyacağız. Bir Ailenin Doğuşu: Rize’nin Bereketli…
6 Yorumİslamiyet’i Kabul Eden İlk Türk Devleti: Karahanlılar İslamiyet’in Türkler arasında kabulü, Orta Asya’dan Anadolu’ya uzanan tarihi bir dönüşümün başlangıcıdır. Bu süreç, yalnızca dini bir değişim değil, aynı zamanda kültürel, sosyal ve siyasal yapının yeniden şekillenmesidir. Peki, İslamiyet’i kabul eden ilk Türk devleti hangisidir? Bu sorunun yanıtı, Karahanlılar Devleti’dir. Karahanlılar Devleti’nin Kuruluşu ve İslamiyet’e Geçiş Karahanlılar, 840 yılında Karluk, Yağma, Çiğil ve Tuhsi gibi Türk boylarının birleşmesiyle Orta Asya’da kuruldu. Devletin ilk hükümdarı Bilge Kül Kadir Han’dır. Ancak İslamiyet’in kabulü, Satuk Buğra Han döneminde gerçekleşmiştir. Satuk Buğra Han, 924 yılında İslamiyet’i kabul ederek Abdülkerim adını almış ve bu dini, devletin resmi…
14 YorumMeyan Şarkı Ne Demek? Bilimsel Merakla Bir Kültürel Fenomeni Anlamak Bir kelimeyle karşılaşırsınız ve aklınızda küçük bir soru kıvılcımı çakar: “Meyan şarkı” da ne demek? İşte ben de tam o noktada merakımı bastıramayıp bu yazıyı kaleme aldım. Kulağa hem mistik hem de nostaljik gelen bu ifade, aslında müzik, kültür ve insan psikolojisinin kesiştiği zengin bir kavramı temsil ediyor. Gelin, bu kavramı hem bilimsel hem de herkesin anlayabileceği bir dilde, birlikte keşfedelim. Meyan Şarkı: Kelimenin İzini Sürmek Öncelikle kavramı parçalayarak başlayalım. “Meyan” kelimesi, Arapça kökenli olup ‘bir şeyin ortası, özü veya ana kısmı’ anlamına gelir. Müzik terminolojisinde ise “meyan”, bir eserin…
12 Yorumİstanbul Kaynarca Nereye Bağlı? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Bakış İstanbul’un keşfedilmemiş köşelerinden biri olan Kaynarca, adını duyduğumuzda genellikle aklımıza ilk gelen sorulardan biri “Kaynarca nereye bağlı?” olur. Ancak bu sorunun ötesinde, Kaynarca’yı anlamak sadece coğrafi bir yer tespiti yapmakla sınırlı değildir. Kaynarca, toplumun farklı katmanlarıyla, çeşitlilikle, toplumsal cinsiyetle ve sosyal adaletle iç içe geçmiş bir hikâye sunar. Bu yazımda, Kaynarca’nın bağlı olduğu coğrafi bölgeyi anlatmanın ötesinde, şehrin nasıl bir yapıyı, nasıl bir toplumu yansıttığını birlikte keşfedeceğiz. Hazırsanız, Kaynarca’nın derinliklerine doğru bir yolculuğa çıkalım. Kaynarca’nın Konumu ve Tarihsel Bağlantılar Kaynarca, İstanbul’un Pendik ilçesine bağlı, Marmara’nın güneydoğusunda yer…
10 Yorumİslam’da Milliyetçilik Yasak mı? Farklı Bakış Açılarıyla Bir Değerlendirme Giriş Toplumların, kültürlerin ve inanç sistemlerinin farklılık gösterdiği bir dünyada, milliyetçilik konusu sıkça tartışılan ve bazen de kafa karıştırıcı bir mesele haline gelebiliyor. İslam dünyasında da bu konu, zaman zaman gündeme gelmektedir. Birçok kişi, milliyetçiliğin İslam’a aykırı olup olmadığını sorguluyor. Bazıları, bu tür bir anlayışın İslam’a ters olduğunu savunurken, diğerleri milliyetçiliğin dinî bir yasak olamayacağına inanıyor. Bu yazıda, hem erkeklerin daha objektif ve veri odaklı bakış açılarıyla, hem de kadınların toplumsal etkiler ve duygusal bakış açılarıyla milliyetçiliği İslam’ın perspektifinden ele alacağız. Fikirlerinizi bizimle paylaşarak bu tartışmaya katılmak isterseniz, düşüncelerinizi yorumlarda görmekten…
8 YorumHoşça Kalın Nasıl Yazılır TDK? Bir Dilin Geçmişi, Bugünü ve Geleceği Geçmişin Gölgeleri: “Hoşça Kalın”ın Dilsel Yolculuğu Hoşça kalın
14 Yorum